WHO Director-General-in COVID-19 - 22 May 2020-a media briefing-a a hawnna thu a sawite chu a sawi chhuak a ni.

May 25, 2020

Message pakhat dah la .

Zingkar tha tak, chawhnu leh tlai tha tak a ni.

Tun kar hi kar khat chhunga thil hlawkthlak tak a ni a, Member State zawng zawngte chuan COVID-19 chungchangah landmark resolution an pawm a, vawiinah chuan kan executive board kan chelh ta a ni.

A bik takin, India rama Minister of Health Dr Harsh Vardhan-a chu Executive Board chair atana ruat a nih avangin lawmthu ka sawi duh a ni.

Khawvelin COVID-19-a record record maktaduai 5 a paltlang lai hian, ram pum huap inpumkhatna leh khawvel pum huapa inpumkhatna siam a pawimawhzia kan hre chiang a, hmun tina virus chu tihtawp a pawimawh hle.

Tun kar chhunga resolution pawimawh tak pakhata thil pawimawh tak chu COVID-19 dona bakah hian sorkarte pawhin hriselna lama service pawimawh tak takte chu an vawn reng a ngai a ni.

Health system-te a buai chuan hri leng avanga thihna leh ven theih leh enkawl theih dinhmun avanga thihna chu nasa takin a pung a ni.

Mite’n an mamawh hunah enkawlna an zawn chhunzawm zel theih nan leh mipui hriselna chungchanga thurawn an zawm chhunzawm zel theih nan health system-te’n service pawimawh tak tak him taka an pek theihna tura mipuite an rinna vawn reng hi a pawimawh hle.

WHO chuan a hmain heng services te hi hri leng laia enkawl dan tur kaihhruaina a lo tichhuak tawh a ni.

Hemi chungchangah hian Novo Nordisk chungah lawmthu ka sawi a, insulin leh glucagon a pek avangin, chu chuan zunthlum vei te enkawlna pui turin 50 low- leh middle-Income ramte chu a pui dawn a ni.

Hei hi WHO-in natna hrik kai theih loh damdawi a chanchin a pek hmasak ber a ni a, hmun pawimawh takah a lo thleng a ni.

Diabetes vei te hi natna khirh tak tak nei thei an ni a, natna khirh tak tak an nei thei a, chu chu covid-19 a ni a, nitin an harsatna a ni-Tun thlenga damdawi, hmanrua leh hriselna enkawlna dawn theih lohna buaina a awm bawk.

Diabetes damdawi pawimawh tak tak supply humhim tura hmalakna chu lawmawm tak a ni a, private sector-in khawvel pum huapa inpumkhatna a siam theihna tura kawng hrang hrang a thlen theih dan tur a tichak hle bawk.


Service pawimawh ber pakhat chu a tibuaitu ber a ni a, chu chu routine childhood immunisation a ni.

Vawiin hian WHO chuan COVID-19 context-a mass vaccination campaign kalpui dan tur kaihhruaina thar a tichhuak mek a ni.

WHO, UNICEF leh GAVI, Vaccine Alliance leh thawhpui dangte chuan he hri leng hian kum sawm tam tak chhunga vaccine ven theih naupang natna dona kawnga hmasawnna a tihdanglam loh nan hma an la mek a ni.

Vawiin hian UNICEF executive director Henrietta Fore leh GAVI CEO Seth Berkley te ka rawn tel ve thei hi ka lawm hle.

Kum zabi tawp lam atang khan naupang thihna chu a chanve velin a tlahniam a, a chhan lian tak chu vaccine him leh tangkai tak a nih theihna avang a ni.

Mahse, vawiinah hian covid-19 hian khawvel hmun hrang hranga nunna chhanhim thei immunization services tihchhiat a hlauhawm thu vaukhânna chu a pum puia kan tihchak theih nan kan rawn kal a ni.

Hei hian naupang maktaduai sawm chuang – ram hausa leh rethei tak takah – diphtheria, measles leh pneumonia ang chi natna thah theihna a thlen theihna a siam thei a ni.

Khawvelin COVID-19 atana vaccine him leh tangkai tak siam tura a lo kal khawm lai hian, nunna chhanhim thei vaccine tam tak awm tawh leh hmun tina naupangte hnena thlen chhunzawm zel tur chu kan theihnghilh tur a ni lo.

Initial analysis chuan routine immunization service pek hi ram 68 talin nasa takin a tikhawtlai a, heng ramtea cheng naupang kum 1 hnuai lam maktaduai 80 velin an nghawng thei a ni.

Naupan laia vaccine pekna service tihtawp a nih chuan nunna atana hlauhawm ber a ni.

WHO chuan khawvel hmun hrang hranga sorkarte nen thawkdunin, supply chain-te chu hawn chhunzawm zel a nih theih nan leh nunna chhanhim thei health service-te chuan khawtlang zawng zawng a thlen theih nan hma a la mek a ni.

Thu dik lo hri leng hian tun hnaiah vaccine pekna a tichhe bawk a, mi zawng zawng chu thuthang leh pseudo-science-in nunna maktaduai tam tak humhimna atana vantlang hriselna lama hmalakna a tihchhiat loh nan thil tam zawk ti turin kan ngen a ni. 

June thla hian UK sorkar chuan Global Vaccine Summit a buatsaih dawn a, khawvel hruaitute chu a nunna chhanhimna hna thawk tura GAVI sum pek kim vek turin kan ngen a ni.


WHO leh UNICEF te hian he hri leng tan tirh atang khan khawvel hmun hrang hranga hriselna lama thawktu, damlo leh naupangte hnena thil pawimawh tak tak an thlen theih nan hna an thawk nasa hle a ni.

Tunah chuan ka unaunu Henrietta fore lam hawiin thu tlemte sawi ka duh tawh ang. Henrietta, floor chu i nei a.

Henrietta chungah lawmthu ka sawi a, tunah chuan Seth lam hawi ka duh tawh. Seth i nei a, floor a ni.

Vawiin hian Seth leh again Henrietta te chungah lawmthu kan sawi a, tunah chuan khawvel hmun hrang hranga journalist-te zawhna min siamsak turin floor hawn ka duh a ni.